rolo

Δευτέρα, 1 Μαΐου 2017

Ο μήνας Μάιος και οι παροιμίες του!...


Η Πρωτομαγιά θεωρείται η γιορτή των λουλουδιών και οι άνθρωποι συνηθίζουν να πηγαίνουν σε εξοχικές τοποθεσίες για «να πιάσουν το Μάη», κατά τη λαϊκή έκφραση. Εκεί μαζεύουν λουλούδια και φτιάχνουν στεφάνια, τα οποία κρεμούν έξω από τα σπίτια. Σε ορισμένα μέρη της Μικράς Ασίας σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό και ένα στάχυ για καλή σοδειά. Το στεφάνι το κρατούν, κατά το έθιμο, ως του Αϊ-Γιαννιού του Θεριστή, οπότε το καίνε στις φωτιές του αγίου. Διαβάστε το κείμενο που ακολουθεί ! 

ΕΙΝΑΙ αλήθεια, ότι ο μήνας Μάϊος είναι ο πέμπτος μήνας κατά το ιουλιανό και γρηγοριανό ημερολόγιο. Κατά μια εκδοχή την ονομασία του οφείλει στη μητέρα του Ερμή Μαία, την προσωποποίηση της γης που μας τρέφει. Κατά άλλη παράγεται από το λατινικό Major, που σημαίνει «μείζων», γιατί ήταν μήνας αφιερωμένος στους προγόνους. 

Στη λαογραφία ο Μάιος θεωρείται από τους προληπτικούς και δεισιδαίμονες ο μήνας της μαγείας. Γι’ αυτό, λένε, το Μάιο δεν πρέπει να γίνονται γάμοι, γιατί οι νιόπαντροι μαγεύονται. Σε πολλά μέρη αποφεύγουν επίσης οποιαδήποτε σοβαρή επιχείρηση. Το πρωί της Πρωτομαγιάς τρώνε σκόρδο για να αποφύγουν τη βασκανία και πίνουν «αμίλητο νερό», φερμένο δηλαδή από άνθρωπο που δε μίλησε στο δρόμο.

Η Πρωτομαγιά θεωρείται η γιορτή των λουλουδιών και οι άνθρωποι συνηθίζουν να πηγαίνουν σε εξοχικές τοποθεσίες για «να πιάσουν το Μάη», κατά τη λαϊκή έκφραση. Εκεί μαζεύουν λουλούδια και φτιάχνουν στεφάνια, τα οποία κρεμούν έξω από τα σπίτια. Σε ορισμένα μέρη της Μικράς Ασίας σε κάθε στεφάνι έβαζαν, εκτός από λουλούδια, ένα σκόρδο για τη βασκανία, ένα αγκάθι για τον εχθρό και ένα στάχυ για καλή σοδειά. Το στεφάνι το κρατούν, κατά το έθιμο, ως του Αϊ-Γιαννιού του Θεριστή, οπότε το καίνε στις φωτιές του αγίου.

Στις 21 Μαΐου, την ημέρα της γιορτής των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στη Μακεδονία γιορτάζουν τα Αναστενάρια. Αυτό το έθιμο της πυροβασίας το έφεραν οι πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης και συνεχίζεται στο Λαγκαδά και στο χωριό των Σερρών Αγία Ελένη. 

Ο Μάιος ονομάζεται και Καλομηνάς, Λούλουδος, Πράσινος, Τριανταφυλλάς, αλλά και ο μήνας των νεκρών, ο κακός μήνας με τα μάγια. Την περίοδο μετά την Ανάσταση, την Πεντηκοστή, πιστεύεται ότι οι ψυχές των νεκρών κυκλοφορούν ελεύθερες στον Επάνω Κόσμο, γι’ αυτό και ολόκληρος ο μήνας θεωρείται ακατάλληλος για την τέλεση γάμων κτλ. Ο Μάιος από τα αρχαία χρόνια είναι αφιερωμένος στους νεκρούς. Στη Ρώμη τελούνταν κατά τη διάρκειά του τα Λεμουράλια, που ήταν η γιορτή των νεκρών προγόνων κάθε οικογένειας.

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΪΟ ΜΕ ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

Αν βρέξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα τότε τ' αμπελοχώραφα χαίρονται τα καημένα.
Απρίλης, Μάης, κοντά ειν' το θέρος.
Ένας κούκος (ή χελιδόνι) δε φέρνει την άνοιξη.
Ζήσε, Μάη μου, να φας τριφύλλι και τον Αύγουστο σταφύλι.
Ήρθεν ο Μας (Μάης); Των γυναικών ταμνάς. [δηλ. από τις πολλές δουλειές]
Κάθου, γέρο, λίμενε (περίμενε) να φας το Μάη χορτάρι.
Καλός ο ήλιος του Μαγιού, τ' Αυγούστου το φεγγάρι.
Μάης άβρεχος, μούστος άμετρος.
Μάης άβρεχτος, χρόνια ευτυχισμένα.
Μάης άβροχος, τρυγητός χαρούμενος.
Μάης πενταδείληνος και πάντα δείλι θέλει.
Μην πάρεις το Μάη άλογο, μήτε γυναίκα τη Λαμπρή. [δηλ. το Μάιο τα άλογα φαίνονται πιο γερά γιατί τρώνε περισσότερο κι έτσι ο αγοραστής μπορεί να ξεγελαστεί- επίσης οι γυναίκες τη Λαμπρή στολίζονται με τα καλά τους ρούχα και μπορεί κανείς να νομίσει ότι κάποια είναι όμορφη μόνο και μόνο επειδή είναι καλοντυμένη]
Μήνας που δεν έχει ρο, ρίξε στο κρασί νερό.
Ο Απρίλης έχει τ' όνομα κι ο Μάης τα λουλούδια.
Ο Απρίλης με τα λούλουδα κι ο Μάης με τα ρόδα.
Ο Απρίλης ο γρίλλης, ο Μάης ο πολυψωμάς. [δηλ. το μήνα Απρίλιο οι γεωργοί έχουν λίγες αγροτικές εργασίες ενώ τον Μάιο έχουν πολλές και χρειάζονται πολλά ψωμιά για τους εργάτες]
Ο Αύγουστος πουλά κρασί κι ο Μάης πουλά σιτάρι. [δηλ. μπορείς από πριν να κρίνεις τη σοδειά και να καθορίσεις την τιμή]
Ο γάμος ο μαγιάτικος πολλά κακά αποδίδει.
Ο Μάης ρίχνει την δροσιά κι ο Απρίλης τα λουλούδια.
Ο Μάης φτιάχνει τα σπαρτά κι ο Μάης τα χαλάει.
Ο Μάης ρίχνει τη δροσιά και ο Απρίλης τα λουλούδια.
Οντά 'πρεπε δεν έβρεχε κι ο Μάης χαλαζώνει.
Όποιος φιλάει τον Αύγουστο, τον Μάη θερίζει μόνος.
Οπού σπείρει ή δε σπείρει, το Μάη μετανοεί. [δηλ. τότε κάποιος καταλαβαίνει αν έκανε καλά που καλλιέργησε τη γη ή όχι]
Όταν πρέπει δε βροντά και το Μάη δροσολογά.
Σαν έπρεπε δεν έβρεχε, το Μάη εχαμοβρόντα.
Στο κακορίζικο χωριό το Μάη ρίχνει το νερό.
Στον καταραμένο τόπο Μάη μήνα βρέχει.
Το Μάη βάζε εργάτες κι ας είναι κι ακαμάτες. [δηλ. όσο κι αν τεμπελιάζουν, θα κάνουν δουλειά γιατί είναι οι μέρες μεγάλες]
Το Μάη εγεννήθηκα και μάγια δε φοβούμαι. [πρόληψη που συνδέει την ονομασία του Μαΐου με τη λέξη μάγια- έλεγαν ότι όσοι είναι γεννημένοι το Μάη δε παθαίνουν τίποτα από μάγια]
Το Μάη με πουκάμισο, τον Αύγουστο με κάπα.
Τον Απρίλη και το Μάη κατά τόπους τα νερά.
Τον Μάη κρασί μην πίνετε κι ύπνο μην αγαπάτε.
Του καλού γεμιτζή (ναύτη) η γυναίκα το Μάη χήρεψε. [δηλ. στη θάλασσα τον Μάιο κάνει ξαφνικές και μεγάλες φουρτούνες]
Των καλών ναυτών τα ταίρια τον Απριλομάη χηρεύουν.
Τώρα μάγια, τώρα δροσιά, τώρα το καλοκαίρι.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Kairos.gr