rolo

Τετάρτη, 6 Ιανουαρίου 2016

Σεισμός Σαντορίνης 1956: Ο μεγαλύτερος σεισμός του 20ου αιώνα στην Ευρώπη


Ξημερώματα της 9ης Ιουλίου 1956, ημέρα εορτασμού του Αγίου Παγκρατίου, δυο μεγάλοι σεισμοί της τάξεως των 7.2 και 7.5 ρίχτερ συγκλονίζουν το νησί της Σαντορίνης.


Ευτυχώς, οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού, είχαν ξυπνήσει από τα χάρματα και έφυγαν από τα σπίτια τους για να δουλέψουν στον κάμπο. Τις μέρες  εκείνες τελείωναν το μάζεμα της τομάτας. Στις 05:12 το πρωί συνέβη το κακό. Η γη άρχισε να χορεύει με τρελό ρυθμό. Τρόμος και πανικός στο νησί… Στα σπίτια, είχαν μείνει οι ηλικιωμένοι και τα πολύ μικρά παιδιά με τις μητέρες τους.

Τα ονόματα των θυμάτων είναι καταγραμμένα σε μαρμάρινη πλάκα που υπάρχει στην κορυφή του βράχου του Αγίου Παγκρατίου, στο Καμάρι της Σαντορίνης. 

Ο καθηγητής σεισμολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης κ. Κώστας Παπαζάχος είπε τα εξής:

"Ο σεισμός της 9η Ιουλίου 1956 (μέγεθος 7.5) που έλαβε χώρα στο ρήγμα της θαλάσσιας λεκάνης της νότιας Αμοργού, ήταν ο μεγαλύτερος σεισμός του 20ου αιώνα σε ολόκληρη τη Ευρώπη, από τα Ουράλια έως το Γιβραλτάρ και από τη Μαλτα εως τη Λαπωνια. Το εργο του κυριου σεισμου ολοκληρωσε ο καταστρεπτικος μετασεισμος (μεγεθος 6.9) που ακολουθησε 12 λεπτα αργοτερα.

 Οι δύο σεισμοί όχι μόνο σκότωσαν 53 άτομα και τραυμάτισαν περισσότερα από 100, αλλά δημιούργησαν ένα από τα μεγαλύτερα θαλάσσια κύμα βαρύτητας (tsunami) στο Αιγαίο, το ύψος του οποίου το ύψος έφθασε τα 25m στη νοτιοανατολική ακτή της Αμοργού τα 20m στη βορειοδυτική ακτή της Αστυπάλαιας και τα 10m στη Φολέγανδρο.
Στη Σαντορίνη οι σημαντικότερες βλάβες παρατηρήθηκαν σε οικισμούς της καλδέρας (Οία, Φηρά, Ημεροβίγλι, κλπ.) και μικρότερες σε άλλους οικισμούς όπως στο Μεγαλοχώρι, τον Πύργο, την Επισκοπή Γωνιάς, κλπ.
Ο σεισμός αυτός αποτελεί την κορυφαία σεισμική δόνηση μίας από τις χειρότερες (από πλευράς σεισμότητας) πενταετίες του Ελληνικού χώρου (1953-1957), όπου είχαμε τη γένεση σειράς καταστρεπτικών σεισμών με μέγεθος συχνά πάνω από 7.0 (1953 –  Μ=7.2 στην Κεφαλονιά, 1974 – Μ=7.0 στις Σοφάδες, 1956 – Μ=7.5 στην Αμοργό, 1957 – Μ=6.8 στο Βελεστίνο, 1957 – Μ=7.2 στη Ρόδο)”
Με την ευκαιρία της επετείου ο Δήμος Θήρας σε μήνυμά του αναφέρει:

” Η 9η Ιουλίου έχει χαραχθεί έντονα στη μνήμη των κατοίκων της Σαντορίνης. Η μνήμη του μεγάλου σεισμού μας θυμίζει εικόνες μιας άλλης εποχής. Για την τοπική ιστορία του νησιού η 9η/7/1956 αποδεικνύει την ανάγκη ενθύμησης και όχι λήθης, εγρήγορσης και όχι λησμονιάς.

Ο Δήμος Θήρας στο πλαίσιο της προστασίας των πολιτών έχει ήδη οργανώσει και συνεχίζει να οργανώνει σχέδια πολιτικής προστασίας, τα οποία παρουσίασε πρόσφατα στο Συντονιστικό Τοπικό Όργανο.”

Η είδηση της καταστροφής, άφησε άφωνη την Ελλάδα. Τα ραδιόφωνα μετέδιδαν συνεχώς ειδήσεις και εκκλήσεις για βοήθεια και οι εφημερίδες μιλούσαν για μια τεραστίων διαστάσεων τραγωδία. "Η Σαντορίνη, το στολίδι των Κυκλάδων, κείται εις σωρόν ερειπίων παρουσιάζουσα όψιν Νεκροπόλεως" γραφεί ο πρωτοσέλιδος τίτλος της εφημερίδας "Σαντορίνη", 5 Αύγουστου 1956, ενώ το θέμα προκαλεί μεγάλη διεθνή συγκίνηση.

Χαρακτηριστικό του μεγάλου ενδιαφέροντος είναι το γεγονός πως ο τότε βασιλιάς Παύλος και η Βασίλισσα Φρειδερίκη, έφτασαν μέσα σε λίγες ώρες στο νησί για να δουν από κοντά τα σημάδια της τεράστιας καταστροφής και να εμψυχώσουν τους κατοίκους. Ταυτόχρονα, ο Ερυθρός Σταυρός άρχισε να συγκεντρώνει φάρμακα, τρόφιμα, και εφόδια που έφτιαναν στη Σαντορίνη με πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ όσα πολεμικά σκάφη των ΗΠΑ και της Αγγλίας βρίσκονται στη Μεσόγεια, τεθήκαν σε ετοιμότητα για να βοηθήσουν αν χρειαστεί…

Αλλά και οι ξένες εφημερίδες είχαν συνεχώς ανταποκρίσεις, δημοσιεύοντας πολλές συγκλονιστικές περίγραφες και εντυπωσιακές φωτογραφίες που αποτύπωναν το μέγεθος της τραγωδίας.

Όπως έλεγαν οι επιστήμονες της εποχής, το μέγεθος του σεισμού αντιστοιχούσε με την έκρηξη από 10.000 βόμβες. Για πολλές μέρες οι στρατιώτες προσπαθούσαν να βρουν επιζώντες κάτω από τα ερείπια.   

Ο σεισμός των 7,5 Ρίχτερ, δεν ήταν απλά μια απίστευτη τραγωδία που βύθισε στο πένθος την Ελλάδα. Ήταν μαζί και ένα γεγονός που κυριολεκτικά ερήμωσε τη Σαντορίνη. Κατατρομαγμένοι οι κάτοικοι του νησιού, άρχισαν να μεταναστεύουν μαζικά στην Αθήνα και πολλοί από αυτούς. Ξεπούλησαν όσο-όσο τις παρουσίες τους. Η καλλιέργεια της τομάτας και της φάβας, σχεδόν εγκαταλείφθηκαν ενώ η παραγωγή κρασιού που κάποτε ήταν το καμάρι του νησιού, μειώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό. Μόνο όταν ξεκίνησε ο τουρισμός, άρχισαν σιγά-σιγά να επιστρέφουν οι Σαντορινιοί και πολλοί από αυτούς να επισκευάζουν τα σπίτια τους που παρέμεναν ερειπωμένα από εκείνο το τρομερό πρωινό της 9ης Ιουλίου 1956.

Οι μνήμες πάντως του σεισμού, είναι ακόμα και σήμερα ζωντανές και οι κάτοικοι του νησιού, διοργανώνουν κάθε χρόνο μια εκδήλωση που γίνεται κάτω από το μικρό ναό του Αγίου Παγκρατίου.

Ταινία Επικαίρων 1956
Εντυπωσιακές σκηνές από τη σεισμόπληκτη Σαντορίνη του 1956 περιέχει ταινία επικαίρων που έφερε πρόσφατα στη δημοσιότητα το “Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο”. Παρουσιάζει τον τότε Πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή να αποβιβάζεται από αρματαγωγό στην Περίσσα, να επισκέπτεται χωριά της Σαντορίνης που έχουν πληγεί από τον σεισμό, να επιθεωρεί τις καταστροφές και να συνομιλεί με τοπικούς παράγοντες και με κατοίκους.

Δείτε την εδώ

Σύνταξη άρθρου: Νικόλαος Βλάχος


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Kairos.gr