rolo

Κυριακή, 24 Μαΐου 2015

Eις τον Χλωμό και τα περίχωρα

Το παραδοσιακό και γραφικό χωριό του Χλωμού είναι γνωστό από το 1460 όταν διέμεινε εκεί για ελάχιστο χρονικό διάστημα ο τελευταίος δεσπότης του Μυστρά, Θωμάς Παλαιολόγος. 

Βεβαίως υπάρχουν διάφορα στοιχεία τα οποία δείχνουν την ύπαρξη του χωριού από τα βυζαντινά χρόνια ή ίσως και παλαιότερα. Κάποιοι από του ναούς του χωριού και των περίχωρων πιθανολογείται ότι χτίστηκαν πριν τον 16ο αιώνα. Για παράδειγμα ο ναός των Ταξιαρχών που βρίσκεται στην κορυφή του χωριού σε ένα σημείο που προσφέρει όμορφη θέα. Η παράδοση λέει ότι ο χτίστηκε στην θέση ενός αρχαιοελληνικού ναού. Είναι ανακαινισμένος αλλά στο εσωτερικό του υπάρχει ένα στρώμα τοιχογραφιών το οποίο ανάγεται πιθανόν στον 14ο αιώνα. Επίσης η Ζωοδόχος Πηγή εικάζεται ότι κατασκευάστηκε γύρω στο 1470.  Ακόμη δε ο ναός της  Κοίμησης της Θεοτόκου μάλλον χτίστηκε γύρω στο 1450. Μάλιστα στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν χαλάσματα κτιρίων τα οποία ενδεχομένως υποδηλώνουν την ύπαρξη μιας μονής εκεί. Παλαιότατη εκκλησιά αν και πλήρως ανακαινισμένη θεωρείται και ο Άγιος Ανδρέας στη Λίνια. Εχτός απ’ αυτά υπάρχουν και:

Ερείπια βίγλας

Στο ύψωμα Μεροβίγγλι, πάνω από τον Χλωμό σώζονται τα ερείπια ενός κτίσματος το οποίο θεωρείται ότι ήταν βίγλα (παρατηρητήριο) στα βυζαντινά ή στα ενετικά χρόνια. Από αυτή πήρε το όνομα της η τοποθεσία.

Πύργος Ντούρη





Στην τοποθεσία Τούφος της περιοχής της Λίνιας, δίπλα από έναν αγροτικό δρόμο που οδηγεί στη λίμνη των Κορισσίων, σώζεται ένα περίεργο και σημαντικό κτίσμα, μοναδικό στην Κέρκυρα, που από πολλούς θεωρείται μεσαιωνικός πύργος. Ονομάζεται ντούρη που ενδεχομένως προέρχεται από την λατινική λέξη turris που σημαίνει πύργος. Ίσως η ανασφάλεια που επικρατούσε στην περιοχή τα παλαιότερα χρόνια οδήγησε κάποιον γαιοκτήμονα να οικοδομήσει ένα είδος πύργου για προστασία.
Πότε οικοδομήθηκε το κτίσμα δεν είναι γνωστό. Υπάρχει η άποψη ότι χτίστηκε το 1420 από την οικογένεια de Sancto Ippolitο.  Οι Παξοί και η λίμνη Κορισσίων που τότε αποτελούσαν ξεχωριστό φέουδο είχαν παραχωρηθεί σε αυτούς το 1382 από τον ηγεμόνα Jacques des Baux.
Πρόκειται για ένα διώροφο, ορθογωνικής κάτοψης ελενιτοσκεπές κτίσμα το οποίο εμφανίζει διάφορες οικοδομικές επεμβάσεις. Αυτές σαφώς έχουν αλλοιώσει την αρχική του μορφή του χτίσματος. Το αξιοπερίεργο είναι ότι σε δύο από τις τέσσερις γωνίες του κτιρίου σώζονται τμήματα λιθόκτιστων πύργων κυλινδρικού σχήματος. Ο ένας δεν σώζεται σε μεγάλο ύψος. Η διάμετρος τους είναι αρκετά μικρή δείχνοντας ότι ένα άτομο εκεί μέσα δεν θα είχε πολλά περιθώρια κινήσεων. Βέβαια δεν σώζεται το ανώτερο τμήμα τους που θα μπορούσε να δώσει μια πιο σαφή εικόνα. Επίσης δεν διαθέτουν κάποιο εμφανές σημείο εισόδου εξωτερικά, οπότε η πρόσβαση σε αυτούς θα γίνονταν αποκλειστικά από το εσωτερικό του χτίσματος. Πιθανώς να υπήρχαν πύργοι και στις άλλες δύο γωνίες του κτίσματος αλλά δεν έχουν διασωθεί ενδείξεις για κάτι τέτοιο. Παλαιότερα στο χώρο υπήρχαν και άλλα κτίσματα, τα οποία κατέρρευσαν.
Προφανώς το αρχικό κτίσμα που χτίστηκε είχε οχυρωματικό χαρακτήρα αφού περιλάμβανε πύργους. Με την πάροδο όμως των ετών και με την σταδιακή εξάλειψη των εκ θάλασσας κινδύνων τα άχρηστα οχυρωματικά στοιχεία αφέθηκαν να καταρρεύσουν και το κτίσμα, το οποίο συνέχισε να κατοικείται, δέχθηκε διάφορες αναμορφώσεις. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει η όψη του και να αποκτήσει την σημερινή του μορφή.



Άη Νικόλας

            Ο ναός του Αγίου Νικολάου βρίσκεται λίγο έξω από τον Χλωμό και είναι ιδιόκτητος. Πρόκειται για μια μικρή μονόκλιτη βασιλική. Την σημερινή του μορφή την πήρε το 1950 όταν εκτελέστηκαν εργασίες ανοικοδόμησης που κατέστρεψαν τον παλαιότερο ναό που βρισκόταν σε αυτή την θέση.
Η ανέγερση του προϋπάρχοντος ναού ανάγεται στα μεσαιωνικά χρόνια, στον 14ο με 15ο αιώνα και αυτή η άποψη στηρίζεται σε κάποιες τοιχογραφίες που έχουν διασωθεί στο εσωτερικό του νεώτερου ναού. Από τον αρχικό ναό επίσης έχει διασωθεί το ιερό με την αγία τράπεζα. Στον γύρω χώρο υπήρχαν και κάποια ερείπια, ενδεχομένως κελιών.
Η βιβλιογραφία αναφέρει ότι κατά τις εργασίες κατεδάφισης το 1950 βρέθηκαν στα θεμέλια του ναού αγαλματίδια και άλλα προχριστιανικά κειμήλια πράγμα το οποίο πιθανόν υποννοεί την ύπαρξη κάποιου προχριστιανικού κτιρίου ή ναού σε εκείνη την περιοχή. Επίσης βρέθηκε μια πέτρινη πλάκα με τα γράμματα ψνς.

Υ.Θ. Οδηγήτρια

Η μονή της Υ.Θ. Οδηγήτριας βρίσκεται στην Λίνια, ανάμεσα από τσι εγιές, λίγα μέτρα από τον δρόμο. Έχει ιστορική αξία και εικάζεται ότι χτίστηκε γύρω στο 1477.
Το μοναστηριακό συγκρότημα ήταν προστατευμένο από περιμετρικό τείχος που περιλάμβανε πολεμίστρες και το οποίο σώζεται τμηματικά. Στον εσωτερικό χώρο βρίσκεται το καθολικό και κάποια κτίρια ερειπωμένα στα οποία θα διέμεναν οι μοναχοί. Το καθολικό είναι μια τυπική επτανησιακή βασιλική πλήρως ανακαινισμένη.

Μονή Παντοκράτορος

Στην περιοχή της Λίνιας, κοντά στον Χλωμό, ανάμεσα σε αιωνόβια ελαιόδενδρα, καρποφόρα δένδρα και χωράφια υπάρχει ένας περιφραγμένος χώρος όπου βρίσκεται το ναΰδριο του Παντοκράτορα. Εξωτερικά βρίσκεται σε καλή κατάσταση καθότι έχει ανακαινιστεί.
Η ανέγερση του ανάγεται κατά πάσα πιθανότητα στον 14ο ή 15ο αιώνα βάσει της ζωγραφικής και αρχιτεκτονικής τεχνοτροπίας, Πέραν αυτών όμως δεν υπάρχουν τεκμήρια που να βοηθούν στην χρονολόγηση. Στο χώρο στεγάζονταν παλαιότερα μονή της οποίας το καθολικό αποτελούσε ο εν λόγω ναΐσκος.
Η εκκλησία είναι μονόχωρη με ημικυκλική αψίδα. Ο βόρειος τοίχος όπου υπάρχει η είσοδος της είναι κατά πολύ μεταγενέστερος ενώ οι υπόλοιποι ανήκουν στον αρχικό ναό. Στον δυτικό τοίχο υπήρχε θύρα που οδηγούσε σε νάρθηκα κατάγραφο µε τοιχογραφίες, ο οποίος καταστράφηκε κατά την οικοδόμηση χτίσµατος προσκολλημένου στον τοίχο αυτό.
Ο διάκοσμος περιλαμβάνει αλλεπάλληλα στρώµατα τοιχογραφιών, διαφόρων χρονολογικών περιόδων, οι οποίες βρίσκονται σε κακή κατάσταση. Οι παλαιότερες ανάγονται πιθανόν στα τέλη του 15ο αιώνα.
Ανατολικά του ναΐσκου σώζεται τμήμα περιτειχίσματος που περιλαμβάνει πολεμίστρες. Αυτό υποδηλώνει την ύπαρξη οχύρωσης γύρω από την μονή για την προστασία από επιδρομές, φανερώνοντας έτσι την ανασφάλεια που επικρατούσε στην περιοχή σε παλαιότερες ιστορικές περιόδους. Ο περίβολος τση μονής επίσης συμπεριλαμβάνει και τον νεότερο ναό του Παντοκράτορα ενώ παλαιότερα υπήρχαν λουτρουβιό, αποθήκη και βοηθητικά χτίσματα τα οποία όμως κατεδαφίστηκαν λόγω επεμβάσεων στον χώρο.
        
 
Πηγές:

  • Βυζαντινή τέχνη στα Επτάνησα, Π. Λ. Βοκοτόπουλος – Κερκυραϊκά χρονικά τόμος 15
  • Old Corfu,  History and Culture – Ν. Σταματόπουλος
  • Ανδηγαυική Κέρκυρα (13ος-14ος αι.) - Σ. Ασωνίτης
  • Χλωμός Κέρκυρας – Ν. Αυλιανός
  • Χριστιανικά μνημεία στην Κέρκυρα τεύχος Α΄ - Α. Μπαλή 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Kairos.gr