rolo

Κυριακή, 17 Μαΐου 2015

Παλαιοκαστρίτσα Κέρκυρας

Το όνομα Παλαιοκαστρίτσα βεβαίως παραπέμπει σε παλαιό κάστρο και πιθανόν σχετίζεται τον θρύλο που αναφέρει την ύπαρξη ενός οικισμού πάνω στο ακρωτήρι του Αγίου Νικολάου ή της Παλαιόχωρας (εξ ου και το τοπωνύμιο Παλαιόχωρα), ανατολικά του ακρωτηρίου που βρίσκεται η σημερινή μονή. Επίσης κάποιοι μελετητές είχαν τοποθετήσει σε αυτό το μέρος την πόλη του μυθικού βασιλιά των Φαιάκων Αλκίνοου αλλά φυσικά δεν έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο.

Μονή Υ.Θ.  Παλαιοκαστρίτισσας

Η μονή τση Θεοτόκου στην Παλαιοκαστρίτσα είναι καθισμένη στην κορυφή του γραφικού βραχώδους ακρωτηρίου στην άγρια βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Η μονή αλλά και γενικά η γύρω περιοχή έχουν συνδεθεί άρρηκτα με την Κορφιάτικη ιστορία. Μάλιστα από το 1572 και μετά υπάρχει μόνιμη καταγραφή των συμβάντων και γεγονότων που αφορούν την μονή δίνοντας μια εικόνα της πνευματικής και κοινωνικής δραστηριότητα της κατά τον πέρασμα των αιώνων. Σήμερα λειτουργείται κανονικά και προσελκύει πλήθος τουριστών κάθε χρόνο καθότι είναι ένα από τα πιο γνωστά αξιοθέατα του νησιού.

Χρονολογία γέννησης της μονής δεν γνωρίζουμε. Παρα μόνο θρύλους. Η πρώτη σαφής παρουσία της σε ιστορικά τεκμήρια γίνεται σε μια συμβολαιογραφική πράξη του 1469 η οποία μαρτυρά την απόφαση των ιδιοκτητών «..Πρότη εκτήτορες...» της μονής να συλλέξουν εισφορές για την ανασύσταση «...δια να ξανακενουργόσομεν...» της μονής. Αυτό δείχνει ότι υπήρχε μπριχού το 1469.

Όσον αφορά τα ιστορικά γεγονότα θα ξεκινήσουμε με μια πρώτη στάση το 1403. Λέγεται πως εκείνη την χρονιά Γενοβέζοι μισθοφόροι λεηλάτησαν την μονή της Παλαιοκαστρίτσας και τις γύρω περιοχές. Στην συνέχεια άρχισαν να πολιορκούν μάταια το Αγγελόκαστρο όπου είχαν βρεί καταφύγιο οι ένοικοι της μονής και οι χωρικοί. Οι Γενοβέζοι τα βρήκαν σκούρα και τελικά αποχώρησαν.
Επόμενες στάσεις είναι τα έτη 1537, 1571 και 1716 κατά τα οποία οι Κορφοί ταράχτηκαν από τουρκικές πολιορκίες με αποτέλεσμα η μονή υποστεί εκ νέου δοκιμασίες. Στο ολέθριο για όλο το νησί ασέδιο του 1537 η μονή καταστράφηκε και ανασυστάθηκε τα επόμενα χρόνια. Σε όλες τις πολιορκίες πάντως το Αγγελόκαστρο αποτέλεσε ασπίδα προστασίας για τους μοναχούς και τους κατοίκους των γύρω περιοχών.

Οι Εγγλέζοι τον 19o αιώνα θα χρησιμοποιήσουν το μοναστήρι ως στρατιωτικό νοσοκομείο. Και τέλος κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ιταλοί θα εγκαταστήσουν εκεί ένα στρατιωτικό φυλάκιο ενώ το 1943, οι Γερμανοί θα το μετατρέψουν σε στρατώνα διώχνοντας τους μοναχούς.

Το μοναστήρι ανήκε στην κατηγορία των κτητορικών - συναδερφικών. Από τους κτήτορες εκλεγόταν μία ολιγομελής επιτροπή η οποία μαζί με τον πρωτοπαπά της περιοχής αποφάσιζε για θέματα λειτουργίας της μονής. Αυτοί διόριζαν και τον Ηγούμενο, μεταξύ των ιερομονάχων που κατάγονταν από τα χωριά που είχαν κτητορικό δικαίωμα.

Το υπάρχον μοναστηριακό συγκρότημα θεωρείται τυπικό παράδειγμα μοναστικής αρχιτεκτονικής και χρονολογείται στον 18ο αιώνα. Αποτελείται από το ναό στο κέντρο ο οποίος περιβάλλεται από ένα γραφικό οικοδομικό συγκρότημα με περιαύλιο, κελιά των μοναχών, λουτρουβιό, καμαροσκέπαστους διαδρόμους, αποθήκες και κήπο. Στο τοξοειδές υπέρθυρο της κύριας εισόδου στην βόρεια πλευρά του συγκροτήματος είναι χαραγμένη η αμφίβολη χρονολογία 1228. Το καθολικό της μονής είναι μια μονόκλιτη βασιλική όπου υπάρχουν αρκετές αξιόλογες εικόνες κυρίως Κρητικής τεχνοτροπίας. Προσαρτημένο στην βόρειο ανατολική γωνία της εκκλησιάς είναι το καμπαναριό.

Σε έναν χώρο δίπλα από τον ναό έχει διαμορφωθεί ένα μικρό μουσείο που περιλαμβάνει κειμήλια και εικόνες, η μια εκ των οποίων ανάγεται στα βυζαντινά χρόνια καθώς διάφορα άλλα εκθέματα μεταξύ των οποίων και κόκκαλα ενός θαλάσσιου κήτους. Επίσης έξω από το μοναστήρι υπάρχει ένα ρώσικο κανόνι πιθανώς κατάλοιπο της σύντομης παρουσίας των Ρώσων το 1799.

Η παράδοση θέλει η μονή να έχει κτισθεί το 1228. Ο θρύλος λέει οτι βρέθηκε μια εικόνα σε αυτό το ακρωτήρι επί του οποίου οι κάτοικοι της Παλαιόχωρας έκτισαν έναν ναό. Δεν υπάρχουν όμως αποδείξεις που να στηρίζουν αυτή την ιστορία.


Επιστρέφοντας στα τεκμήρια αξίζει να σημειωθεί ότι στη πράξη ανασύστασης της μονής του 1469, εκτός από τα ονόματα των κτητόρων αναφέρονται και τα χωριά από τα οποία κατάγονται δίνοντας έτσι μια οικιστική εικόνα της περιοχής τον 15ο αιώνα. Συγκεκριμένα έχουμε: Πάγοι, Μεσσαριά, Χωροεπίσκοποι, Ραφαλάδες, Άγιος Αθανάσιος, Βίστωνας, Λάκωνες, Κρήνη τα οποία υπάρχουν ακόμη και σήμερα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Kairos.gr